€427,00
De ISA AR-90/900 EXOS-1/EQ4 is een volledig uitgeruste instap-lenstelescoop die vooral gericht is op beginners die direct zichtbare en indrukwekkende hemelobjecten willen verkennen. Met een 90 mm opening en een brandpuntsafstand van 900 mm (f/10) levert hij heldere, contrastrijke beelden van de maan, planeten en helderdere deep-sky-objecten. De meegeleverde zonnefilter, zenitspiegel, smartphone-adapter en 6x30-zoeker maken het pakket veelzijdig: je kunt zowel dag- als nachtwaarnemingen doen en eenvoudige astrofotografie met je smartphone proberen. De parallele (equatoriale) montage met fijne aandrijving biedt nauwkeurige handmatige tracking na polaire uitlijning, wat het volgen van objecten comfortabeler maakt. Verwacht een korte leercurve bij het uitlijnen en balanceren, maar krijg daar een solide basis voor serieuze hobby-astronomie voor terug. Let op veiligheidsinstructies bij zonobservatie en reken op enkele praktische upgrades voor wie langdurig en diepgaander wil waarnemen.
Goed om rekening mee te houden voordat je een aankoop doet.
| Lensdiameter | 90 mm |
| Brandpuntsafstand | 900 mm (f/10) |
| Max. nuttige vergroting | 180x (theoretisch) |
| Montage | Parallactische (EQ) montage met fijne aandrijving |
| Statief | Roestvrijstalen statief, verstelbaar 63–106 cm |
| Meegeleverde accessoires | 6x30-zoeker, zenitspiegel, smartphone-adapter, zonnefilter, twee oculairs |
De AR-90/900 EXOS-1/EQ4 van ISA Space Exploration is een klassieke achromatische refractor met een 90 mm objectief en een brandpuntsafstand van 900 mm, wat resulteert in een relatief lange f/10 verhouding. In de praktijk betekent dat: uitstekende contrast- en detailweergave bij planeten en de maan, met minder last van bolvormige aberratie dan snelle telescopen. De optiek vangt circa 200 keer meer licht dan het blote oog, genoeg om kraters en groeven op de maan, de wolkstructuren van Jupiter en de ringen van Saturnus te observeren. Twee oculairs leveren standaard vergrotingen van ongeveer 34x en 180x, waarmee je van overzicht tot gedetailleerde waarneming kunt schakelen.
Wat dit pakket onderscheidt is de volledige uitrusting: een 6x30-zoeker met dradenkruis, zenitspiegel voor comfortabel kijken, smartphone-adapter en een geïntegreerde camera-houder. De parallactische EQ-montage met fijne aandrijving en geschaalde instelringen maakt nauwkeurig volgen mogelijk na polaire uitlijning — een feature die beginners wat oefening kost, maar veel leerwaarde biedt. Het roestvrijstalen statief is in hoogte verstelbaar (63–106 cm), wat draagbaarheid combineert met voldoende stabiliteit voor deze class telescopen.
Praktisch gezien is de AR-90 een prima startpunt: hij is gebruiksvriendelijk, biedt telescopische basisfuncties en extra's voor eerste astrofotografie. Tegelijkertijd zijn er grenzen: als achromaat kan hij kleurzweem vertonen bij felle objecten en de maximale theoretische vergroting van 180x zal afhankelijk van seeing en collimatie vaak niet volledig bruikbaar zijn. Voor serieuze lange belichting astrofotografie of zeer hoge vergrotingen zijn upgrades gewenst. Voor wie wil leren observeren en experimenteren vormt dit model echter een solide en complete instapoptie.
Er zijn meerdere sterke punten die de AR-90/900 EXOS-1/EQ4 tot een aantrekkelijk instapmodel maken. Ten eerste: de combinatie van 90 mm opening en f/10 brandpuntsafstand levert heldere, contrastrijke beelden die uitermate geschikt zijn voor maan- en planeetwaarnemingen. De langere brandpuntsafstand werkt goed met hoge vergrotingen en helpt detail te tonen zonder te veel vervorming. Ten tweede: de uitgebreide accessoireset — een 6x30-zoeker met dradenkruis, zenitspiegel, smartphone-adapter en geïntegreerde camera-houder — maakt het pakket direct bruikbaar voor verschillende observatievormen en voor eenvoudige afmetingen met je smartphone. Dit verlaagt de drempel voor wie wil beginnen met astrofotografie.
De parallactische montage (EQ) is een ander pluspunt: nadat je eenmaal de polaire uitlijning hebt gedaan kun je hemelobjecten efficiënter volgen met slechts één as, en de fijne aandrijving zorgt voor gedoseerde correcties tijdens waarnemingen. Dit is niet alleen prettig tijdens observeren, maar ook leerzaam voor wie later eventueel wil overstappen op motorisatie of langere belichtingen. Het meegeleverde veilige zonfilter is waardevol: het maakt dagwaarnemingen van zonnevlekken en granulatie mogelijk — mits je de veiligheidsinstructies strikt volgt. Tot slot is het metalen statief met traploze hoogteverstelling praktisch: het is robuust en maakt verschillende kijkhoogtes mogelijk, wat comfort verhoogt tijdens langere sessies.
Samenvattend: het toestel levert prima waar voor zijn prijs voor beginnende waarnemers dankzij de optische eigenschappen, de EQ-montage, en een complete accessoireset die direct uitnodigt om te observeren en eenvoudig te experimenteren met smartphone-astrofotografie.
Hoewel de AR-90/900 veel aanbiedt, zijn er ook duidelijke beperkingen en aandachtspunten. Ten eerste: het gebruikte achromatische objectief heeft van nature last van chromatische aberratie bij felle, hoogcontrastobjecten. Dat betekent een lichte kleurzweem rondom de maan of planeetranden, vooral zichtbaar bij hogere vergrotingen. Voor wie kritisch is op absolute beeldzuiverheid of voor wie veel zon- of planeetwerk wil doen, kan een apochromaat of een achromaat met extra correctie aantrekkelijker zijn.
Ten tweede: de praktische maximale vergroting van 180x is in theorie bruikbaar, maar in de meeste Nederlandse omstandigheden (zicht, seeing) en met deze apertuur is dit zelden ideaal. Luchtvibraties en de optieklimieten maken dat je vaak rond lagere vergrotingen betere en stabielere beelden krijgt. Daarnaast is het roestvrijstalen statief geschikt maar niet uitzonderlijk stevig; bij wind of onhandige aanrakingen zijn trillingen merkbaar en hebben ze even nodig om te dempen. Dat kan storend zijn bij het fijn volgen of bij hogere vergrotingen.
Verder vergt de parallactische montageset-up een leercurve: polaire uitlijning en juiste balans kosten tijd en oefening, wat sommige beginners kan afschrikken. De meegeleverde smartphone-adapter is handig voor eenvoudige opnamen, maar biedt beperkte mogelijkheden voor serieuze astrofotografie (geen autoguiding, geen lange belichtingen). Tot slot is de maximale statiefhoogte van 106 cm vrij laag voor langere waarnemers; je zult tijdens langdurige sessies mogelijk een hogere kijkpositie of verhoging willen gebruiken.
Als je overweegt de AR-90/900 EXOS-1/EQ4 te kopen, bedenk dan eerst welke doelen je hebt: wil je vooral naar de maan en planeten kijken, of wil je ver weg gelegen deep-sky-objecten en serieuze astrofotografie proberen? Voor planeet- en maanwaarneming is deze telescoop een uitstekende keuze: de f/10 verhouding levert scherp contrast en detail. Neem echter in rekening dat chromatische aberratie zichtbaar kan zijn bij hoog contrast; wie dat wil minimaliseren kiest later mogelijk voor een APO of voegt een kwaliteitsvolle zonne- en IR-cut filter toe.
Besteed wat tijd aan de montage en polaire uitlijning. De kracht van een EQ-montage openbaart zich pas na juiste uitlijning: de fijne aandrijving maakt het volgen van objecten veel gemakkelijker en is een goede voorbereiding op eventueel latere motorisering of autoguiding. Gebruik een simpele procedure: richt eerst op een heldere ster, stel de hoogte van de pool in via de poolhoogteschaal en oefen met de fijne knoppen. Plan een eerste sessie in een rustige, windstille avond om vertrouwd te raken met de balans en het gewichtspunt van de optiek.
Investeer in enkele betaalbare upgrades die veel plezier toevoegen: een kwalitatief goed 32 mm of 25 mm oculair voor ruimtereferenties, een 10 mm of 6 mm voor hogere vergrotingen, en een 2x Barlow kan flexibiliteit vergroten. Voor stabielere beelden kan een zwaarder of steviger statief nuttig zijn als je vaak op winderige locaties staat. Als je serieus astrofotografie wil doen, denk dan aan een vlakke veldcorrector en een motor voor de RA-as. Gebruik bij zonobservatie alleen de meegeleverde volledige-apertuur zonnefilter en volg de veiligheidsinstructies strikt: nooit zonder filter op de zon richten.
De ISA Space Exploration AR-90/900 EXOS-1/EQ4 is een solide en compleet instappakket dat veel biedt voor zijn prijsklasse. Met een 90 mm achromaat en f/10 verhouding richt deze telescoop zich op beginners die vooral maan- en planeetwaarneming willen doen, gecombineerd met de mogelijkheid om eenvoudige smartphone-opnames te maken. De parallele (EQ) montage en fijne aandrijving maken het volgen van objecten efficienter en vormen een goede leerschool voor wie later wil uitbreiden naar motorisatie of intensievere astrofotografie.
Belangrijke voordelen zijn de complete accessoireset, het gebruiksgemak na uitlijning en de comfortabele kijkpositie dankzij de zenitspiegel. Tegelijkertijd zijn er realistische beperkingen: chromatische aberratie bij hoog contrast, een lichte gevoeligheid voor trillingen van het standaardstatief en de beperkte mogelijkheden van de smartphone-adapter voor serieuze lange belichtingen. Deze beperkingen betekenen niet dat de telescoop slecht is—integendeel—maar dat geïnteresseerden rekening moeten houden met mogelijke upgrades als ze langdurig willen blijven groeien in de hobby.
Al met al is de AR-90/900 EXOS-1/EQ4 een aanrader voor beginnende waarnemers die een complete, direct inzetbare telescoop willen met leerbare techniek en een mooi assortiment aan accessoires. Met enige oefening en eventueel een paar gerichte upgrades levert hij veel kijkplezier en een goede basis voor verdere stappen in amateurastronomie.
Anouk is telescopenexpert en vaste auteur bij Telescoop Gids. Met een achtergrond in (technische) natuurkunde en jaren ervaring als waarnemer en producttester helpt zij lezers nuchtere keuzes te maken. Ze test refractors, Newtons en Schmidt-Cassegrains in het veld, kijkt naar optische kwaliteit, gebruiksgemak en prijs-prestatie. Haar favoriete nachten zijn die met rustige seeing en een nieuwe filter om uit te proberen. Wanneer ze niet observeert, onderhoudt ze haar apparatuur of beantwoordt ze lezersvragen over het kiezen en afstellen van een eerste telescoop.
