€2.799,00
De Explore Scientific Ultra Light Dobson 16" (406 mm) brengt een klassieke Dobson-ervaring naar de moderne amateur: maximale lichtverzameling in een relatief draagbare, slimme constructie. Ontworpen door amateurs voor amateurs combineert dit model een grote hoofdspiegel met een geoptimaliseerde aluminium sandwich-constructie en een moderne 9-punts cel, waardoor stijfheid en gewicht in balans zijn. Dankzij gereedschapsvrije secundaire collimatie, primaire collimatie tijdens visuele controle en twee radiale ventilatoren is de telescoop snel thermisch aangepast en klaar voor diepe hemelobservaties. De grote altitude-wielen zorgen voor precieze en soepele bewegingen bij hoge vergrotingen. Het instrument is gericht op serieuze deep-sky liefhebbers die heldere, gedetailleerde beelden van nevels, sterrenstelsels en clusters willen zonder de complexiteit en kosten van gemotoriseerde systemen.
Goed om rekening mee te houden voordat je een aankoop doet.
| Aperture | 406 mm (16 inch) |
| Brandpuntsverhouding | f/5 |
| Mirrorsysteem | Moderne primaire spiegel met 9-punts cel en radiale kogellagers |
| Secondary unit | Gereedschapsvrije collimatie mogelijk |
| Mechanica | Lichtgewicht aluminium sandwich-constructie met grote altitude-wielen |
| Thermische stabilisatie | Twee radiale ventilatoren voor snelle koeling |
De Explore Scientific Ultra Light Dobson 16" is een representant van de moderne interpretatie van het klassieke Dobson-ontwerp: maximale spiegeldiameter gecombineerd met slimme materiaalkeuzes en praktische details. Met een 406 mm primaire spiegel en een snel f/5-systeem levert deze telescoop veel licht voor zwakke deep-sky objecten. De constructie is gebaseerd op een aluminium “sandwich” frame dat stijfheid biedt bij een relatief laag gewicht, waardoor transport en opslag veel eenvoudiger worden dan bij traditionele massieve Dobsons.
Wat opvalt is de aandacht voor bruikbaarheid. De secundaire spiegelunit kan zonder extra gereedschap gecollimeerd worden, en de primaire spiegel is geplaatst in een moderne 9-punts cel met radiale kogellagers, wat zorgt voor consistente ondersteuning en eenvoudige, nauwkeurige collimatie. Twee grote radiale ventilatoren helpen de spiegel snel thermisch te stabiliseren, wat invloed heeft op het contrast en de scherpte bij het eerste gebruik na transport. Bovendien is de mirror box voorzien van een afdeksysteem en is het draagbord vormbehoudend uitgevoerd, wat praktische bescherming en duurzaamheid biedt.
De rocker box is slim ontworpen: de secondary unit en de grote altitude-wielen passen mooi in dezelfde behuizing, waardoor de telescoop compact opgeborgen kan worden. Bewegingen zijn soepel dankzij de grote wielen en de geoptimaliseerde lagering, essentieel bij hoge vergrotingen. Doordat de focuser geoptimaliseerd is voor het inbouwen van een coma-corrector, kun je het beeldveld corrigeren bij gebruik op het snelle f/5-systeem. Kortom, dit instrument is gebouwd voor visuele waarnemers die maximale lichtopbrengst en draagbaarheid zoeken, zonder concessies te doen aan mechanische kwaliteit.
De Ultra Light Dobson 16" blinkt uit op een aantal cruciale punten. Allereerst de optische capaciteit: een 406 mm primaire spiegel gecombineerd met f/5 levert zeer veel licht, essentieel voor het zien van zwakke nevels en diffuse sterrenstelsels. In de praktijk betekent dit dat objecten die met kleinere instrumenten zwak en diffuus lijken, met deze Dobson veel meer structuur en detail tonen. De snelle brandpuntsverhouding maakt het ook mogelijk om relatief lage vergrotingen te gebruiken voor grote nevelvelden en toch voldoende helderheid te behouden.
Mechanisch is de telescoop goed doordacht. De moderne 9-punts spiegelcel zorgt voor stabiele ondersteuning van de zware spiegel en vermindert vervorming. De radiale kogellagers en grote altitude-wielen resulteren in zeer vloeiende bewegingen — een belangrijk voordeel bij het volgen van objecten met de hand op hoge vergrotingen. De gereedschapsvrije secundaire collimatie en de mogelijkheid om de primaire spiegel te collimateren terwijl je het beeld controleert, maken onderhoud en afstemming efficiënt, ook in het veld.
Transport en gebruiksgemak zijn belangrijke pluspunten. De aluminium sandwich-constructie en het press board draagbord houden het gewicht beheersbaar zonder aan stijfheid in te boeten. De twee radiale ventilatoren zorgen dat de spiegel snel thermisch in evenwicht komt met de omgeving, waardoor lange wachttijden verkort worden en je sneller scherpe beelden krijgt. Ten slotte biedt de rocker box slimme opbergopties en is de telescoop eenvoudig op te bouwen, wat het aantrekkelijk maakt voor de serieuze waarnemer die vaak op verschillende locaties observeert.
Hoewel de Explore Scientific Ultra Light Dobson 16" indrukwekkende kwaliteiten heeft, zijn er ook enkele aandachtspunten. Ten eerste blijft een 16" instrument logistiek gezien omvangrijk: hoewel lichter dan traditionele massieve Dobsons, vereist het nog steeds een geschikte auto en enige fysiek inspanning bij het tillen en verplaatsen. Voor alleenstaanden of mensen zonder geschikte vervoersmogelijkheid kan dit nog steeds een belemmering zijn.
Een tweede punt is dat een Dobson zonder motoraandrijving geen lange-exposure astrofotografie ondersteunt. Dit model is primair een visueel instrument; wie geïnteresseerd is in deep-sky long-exposure fotografie heeft een extra montering of volgsysteem nodig, wat extra kosten en complexiteit toevoegt. Verder vereist het snelle f/5-systeem vaak corrigerende accessoires (coma-corrector) en goede collimatievaardigheden om de uiterste scherpte over het hele beeldvlak te bereiken. Beginners kunnen hier aanvankelijk mee worstelen.
Tot slot kan de grote spiegel weliswaar snel thermisch gestabiliseerd worden door ventilatoren, maar complete stabilisatie kan bij koude nachten nog tijd kosten. Ook kan het grote oppervlak vatbaarder zijn voor stof en dauw; hoewel de telescoop dauwbestendig is uitgevoerd, blijft onderhoud en bescherming tegen weersinvloeden belangrijk. De levertijd op bestelling kan bovendien variëren, waardoor je mogelijk even moet wachten voordat je het instrument in gebruik kunt nemen.
Overweeg vooraf goed wat je doelen zijn met deze Explore Scientific Ultra Light Dobson 16". Als je hoofdzakelijk visueel observeert en diepe hemelobjecten, zoals zwakke nevels, grote sterrenstelsels en compacte bolvormige clusters wilt bestuderen, is dit één van de meest kostenefficiënte manieren om veel lichtverzameling te krijgen. Zoek een donkere hemellocatie — zelfs de beste Dobson profiteert enorm van weinig lichtvervuiling. Investeer in een goede set oculairs: een brede 2" wide-field voor lage vergroting en groot contrast, en enkele kwalitatieve 1,25" oculairs voor hogere vergrotingen (6–12 mm) voor detail in planeten en compacte objecten.
Voor het f/5-systeem raad ik sterk een coma-corrector aan als je puntbronnen en sterrenbeeldvorming tot aan de rand van het veld wilt verbeteren, vooral bij gebruik van grotere 2" oculairs. Een laser- of Cheshire-collimator is praktisch onmisbaar om snel en betrouwbaar de primaire en secundaire spiegels af te stemmen. Houd ook rekening met transport: meet je auto inladen en overweeg een zachte koffer of op maat gemaakte bekleding in de kofferbak om beschadiging te voorkomen. Een kleine telescope trolley of slagvaste krat kan het werk aanzienlijk vergemakkelijken.
Verder: beschouw dit instrument als een visuele machine — voor astrofotografie heb je extra investering nodig in een volgsysteem of een afzonderlijke montering. Let op weersbescherming en regelmatige reiniging van de spiegel; de mirror box heeft bescherming, maar grote spiegels vragen extra aandacht bij langdurig buitengebruik. Tot slot: oefen collimatie en setup thuis zodat je op locatie snel kunt werken; de gebruiksvriendelijkheid van de Ultra Light is groot, maar wie het maximale uit het instrument wil halen, zal tijd moeten investeren in fine-tuning en de juiste accessoires.
De Explore Scientific Ultra Light Dobson 16" is een overtuigend instrument voor de serieuze visuele waarnemer. Het biedt een uitstekende balans tussen enorme lichtverzameling, mechanische kwaliteit en transporteerbaarheid. De 406 mm spiegel en f/5-optiek leveren indrukwekkende prestaties op diepe hemelobjecten; de moderne 9-punts cel, radiale kogellagers en gereedschapsvrije collimatie maken onderhoud en afstelling relatief eenvoudig voor gebruikers die bekend zijn met Dobson-werking.
Er zijn echter realistische beperkingen: ondanks de 'Ultra Light' benaming blijft het een omvangrijk instrument dat zorgvuldige logistiek vereist, en als je ambitie hebt in lange-exposure fotografie, is deze Dobson zonder extra tracking niet de juiste keuze. Daarnaast vergt het snelle optische systeem extra accessoires en vaardigheid om het beeldveld volledig scherp en puntvormig te krijgen. Voor wie bereid is te investeren in goede oculairs, een coma-corrector en de nodige transport- en beschermingsmiddelen, levert deze telescoop uitzonderlijke waar voor zijn geld.
Samenvattend: koop deze Dobson als je een serieuze deep-sky kijker bent die maximale lichtopbrengst wil combineren met praktische opbouwbaarheid en uitstekende mechanische eigenschappen. Voor liefhebbers die vooral willen astrofotograferen of compacte opslag/transport nodig hebben, zijn er wellicht betere alternatieven. Voor visie op duistere hemelvelden, grandioze nevelstructuren en rijke clustergezichten is de Ultra Light 16" echter een zeer sterke keuze.
Anouk is telescopenexpert en vaste auteur bij Telescoop Gids. Met een achtergrond in (technische) natuurkunde en jaren ervaring als waarnemer en producttester helpt zij lezers nuchtere keuzes te maken. Ze test refractors, Newtons en Schmidt-Cassegrains in het veld, kijkt naar optische kwaliteit, gebruiksgemak en prijs-prestatie. Haar favoriete nachten zijn die met rustige seeing en een nieuwe filter om uit te proberen. Wanneer ze niet observeert, onderhoudt ze haar apparatuur of beantwoordt ze lezersvragen over het kiezen en afstellen van een eerste telescoop.
